الشيخ ناصر مكارم الشيرازي ( مترجم : سيد محمد جواد بنى سعيد لنگرودى )

63

قاعده لا ضرر ( ترجمه القواعد الفقهية ) ( فارسى )

ترك تصرف در چاه ، باعث شود كه مالك از بعضى از منافعى كه زايد بر اصل منفعت چاه است محروم شود ؛ و موردى را كه ترك تصرف مزبور ، موجب ضرر مالك چاه شود را شامل نمىشود ؛ زيرا در اين صورت تعارض ضررين ايجاد مىشود ( ضرر صاحب چاه ، و ضرر همسايه ، با يكديگر تعارض پيدا مىكند ) كه در همين كتاب به آن خواهيم پرداخت ، ان‌شاءاللَّه تعالى . 11 . مرحوم كلينى ، در كتاب « الكافى » « 1 » ، با سند خود ، از محمد بن حسين ، نقل كرده كه او گفت : به ابى محمد امام حسن عسگرى عليه السلام ، نوشتم كه شخصى در روستايى قناتى دارد ، شخص ديگرى مىخواهد قنات ديگرى براى روستاى خودش حفر كند ، در هر دو نوع زمين نرم و سخت ، چقدر فاصله بين اين دو قنات بايد باشد تا يكى به ديگرى ضرر وارد نكند ؟ امام عليه السلام ، مرقوم داشتند : به مقدارى كه يكى به ديگرى ضرر وارد نكند ، ان‌شاءاللَّه . « 2 »

--> ( 1 ) . الكافى ، ج 5 ، ص 293 ، ح 5 ، باب الضرار . ( 2 ) . وسايل الشيعه ( اسلاميه ) ، ج 17 ، ص 342 ، ح 1 ، باب 14 ، از ابواب احياء الموات . وسايل الشيعه ( بيروت ) ، ج 25 ، ص 430 ، ح 32285 : « مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَيْنِ ، قَالَ : كَتَبْتُ إِلَى أَبِى مُحَمَّدٍ عليه السلام ، رَجُلٌ كَانَتْ لَهُ قَنَاةٌ فِى قَرْيَةٍ ، فَأَرَادَ رَجُلٌ أَنْ يَحْفِرَ قَنَاةً أُخْرَى إِلَى قَرْيَةٍ لَهُ ، كَمْ يَكُونُ بَيْنَهُمَا فِى الْبُعْدِ حَتَّى لَاتُضِرَّ إِحْدَاهُمَا بِالْأُخْرَى فِى الْأَرْضِ إِذَا كَانَتْ صُلْبَةً أَوْ رِخْوَةً ؛ فَوَقَّعَ عليه السلام : عَلَى حَسَبِ أَنْ لَاتُضِرَّ إِحْدَاهُمَا بِالْأُخْرَى إِنْ شَاءَ اللَّهُ ؛ الْحَدِيثَ » .